Makro fiber dozajı nasıl hesaplanır? Kataloğa değil, yüke bakın

Makro sentetik fiber donatıyla ilgili en sık sorulan soru şu: "Metreküpe kaç kilo atacağız?" Cevabın tek bir sayı olmaması çoğu kişiyi rahatsız ediyor. Oysa doğru cevap tam olarak bu: dozaj, betonun değil projenin bir özelliğidir.

Aralık ne anlama geliyor

Ürün sayfamızda 1–10 kg/m³ yazıyor. Bu bir tavsiye değil, ürünün çalıştığı sınırlar. Zemin betonu ve püskürtme betonda pratikte kullandığımız aralık 2–4 kg/m³. Bu aralığın neresinde duracağınızı dört değişken belirler.

1. Yükler

Forklift trafiği mi var, raf ayağı yükü mü, yoksa yalnızca yaya trafiği mi? Tekerlek yükü ve tekrar sayısı, döşemenin yorulma davranışını doğrudan etkiler. Raf ayaklarının noktasal yükleri, kenar ve köşe bölgelerinde ayrı bir hesap gerektirir.

2. Döşeme kalınlığı

Fiber, kesit yüksekliğiyle birlikte çalışır. 12 cm'lik bir zemin betonuyla 20 cm'lik bir endüstriyel döşeme aynı dozajla aynı davranışı göstermez. Dozajı artırıp kalınlığı azaltmak bazı projelerde toplam maliyeti düşürür — ama bu kararın statikle birlikte verilmesi gerekir.

3. Maruz kalma sınıfı

Kıyı yapıları, atık su tesisleri, soğuk hava depoları ve kimyasal maruziyet olan zeminler farklı hesaplanır. Makro fiberin korozyona bağışık olması burada belirleyici avantaj; hasır çelikte paspayı ve korozyon riski hesabın merkezindeyken fiberde bu kalem tamamen düşer.

4. Döküm yöntemi

Pompayla mı dökülüyor, transmikserden mi boşaltılıyor? Püskürtme beton mu? Karışım süresi ve yöntemi, lifin homojen dağılıp dağılmadığını belirler. Homojen dağılmayan bir dozaj, kağıt üzerinde doğru olsa bile sahada karşılık bulmaz.

Deney verileri ne söylüyor

İstanbul Teknik Üniversitesi Yapı Malzemeleri Laboratuvarı'nda, EN 14651'e göre çentikli kiriş numuneleri üzerinde dört ayrı dozaj denendi. CMOD 3,5 mm'deki artık eğilme çekme dayanımı (fR4) şöyle değişti:

• 2 kg/m³ → 0,9 MPa
• 3 kg/m³ → 1,3 MPa
• 4 kg/m³ → 1,7 MPa
• 6 kg/m³ → 2,5 MPa

Görüldüğü gibi ilişki neredeyse doğrusal. Bu, dozaj kararının keyfî değil hesaplanabilir olduğunu gösteriyor. Raporların tamamı belgeler sayfamızda indirilebilir durumda.

Pratik yaklaşımımız

Bir projeye başlarken sırayla şunları isteriz: zemin planı, yük listesi, döşeme kesiti, alt tabaka raporu ve döküm programı. Bunlarla bir iş günü içinde yazılı bir dozaj önerisi çıkarırız — hangi standarda ve hangi deney verisine dayandığını da yazarak.

Katalogdan kopyalanmış bir sayı, ilk kışın sonunda çatlak olarak geri döner.